Beskid Wyspowy - Luboń Wielki (1022 m n.p.m.) 1
Luboń Wielki 1022 m. - szczyt w Beskidzie Wyspowym. Jego nietypowy – jak na szczyty Beskidu Wyspowego – wydłużony grzbiet, przechodzi w Luboń Mały w kierunku zachodnim do wsi Naprawa. Szczyt ten zwany był przez okolicznych mieszkańców Biernatką. Na szczycie Lubonia znajduje się jedyne w Beskidzie Wyspowym schronisko górskie PTTK. Wzniesiono go z inicjatywy rabczańskich działaczy Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego ze Stanisławem Dunin-Borkowskim na czele w latach trzydziestych ubiegłego stulecia. Tablica upamiętniająca otwarcie obiektu wskazują datę 9-VIII-1931 r. Obok schroniska wznosi się telewizyjna stacja przekaźnikowa, która stanęła tu w 1961 r.

Od 11 lat kierownikiem w Schronisku na Luboniu jest Krzysztof Knofliczek, który – jak sam twierdzi – tam czuje się najlepiej a góry są jego światem. Uroczyste poświęcenie i otwarcie schroniska odbyło się 9 sierpnia – w niedzielę – 1931 roku. Otwarcia dokonał Mieczysław Orłowicz wraz z trzy tysięczną gromadą miłośników gór. Budowa trwała dwanaście miesięcy a jego projektantami byli: Stanisław Borkowski i Jerzy Czoponowski. Od tamtej pory wygląd schroniska prawie się nie zmienił. Schronisko posiada trzy kondygnacje. Na parterze znajduje się jadalnia, a na piętrze sala, z której roztacza się wspaniały widok na Beskid Żywiecki, Makowski i Wyspowy a także na Gorce.

Z górą Luboń Wielki wiąże się wiele historii, zwłaszcza związanych z II wojna światową. Chlubny udział Lubonia Wielkiego w dziejach ruchu oporu na terenie Beskidu Wyspowego opisuje Andrzej Matuszczyk („Beskid Wyspowy – część zachodnia” 1986):

W czasie II wojny światowej szczyt Lubonia stanowił dla partyzantów znakomity rejon dla kontrolowania trasy Kraków-Zakopane, Lubień – Mszana Dolna oraz linii kolejowej Chabówka – Nowy Sącz. Na stokach Lubonia Wielkiego, w połowie długości Czarnego Potoku znajdował się w latach czterdziestych bardzo dobrze zamaskowany schron ziemny, a obok niego drewniany barak. Na terenie pogranicza Gorców i Beskidu Wyspowego hitlerowcy nie wykazywali żywszej działalności, a rejon Rabki i jej sanatoria zajęte były w większości przez leczących tutaj wojenne rany niemieckich pilotów wojskowych. Na wiadomość o wybuchu Powstania Warszawskiego kpt. Tadeusz Malewski ps. „Jastrzębiec” wezwał w Rabce na odprawę oficerów AK (2-08-1944 r.). Rejon Rabki pozostawał terenem działania ppor. „Adama” - Jana Stachury, który jako punkt oparcia dla swoich partyzantów, oprócz bazy we wsi Łętowe, wykorzystywał także schronisko na Luboniu Wielkim. Znaczna ilość żołnierzy AK z rejonu Rabki zorganizowana była w oddziale terenowym, który wchodził w skład placówki AK „Mnich” z Mszany Dolnej i Inspektoratu Podhalańskiego AK. Na wspomnianej odprawie w Rabce postanowiono utworzyć oddział partyzancki „luboń”, działający w oparciu o własną bazę na Luboniu Wielkim. W nowym Oddziale, wchodzącym w skład 1 psp AK o bojowej tradycji z obydwu wojen, znalazły się trzy drużyny, dowodzone przez „Cienia” - Jana Schallera, „Klima” - Karola Klimeczka oraz „Małego” - Józefa Węglarza. Do różnorodnych akcji oddziału partyzanckiego „Luboń” należało m.in. częste konfiskowanie Niemcom broni, amunicji oraz zrabowanej przez okupanta odzieży i żywności; zwłaszcza częste było rozbrajanie w Rabce umundurowanych Niemców. Jeśli któryś z nich próbował sprzeciwu wędrował do koszar bez spodni kutym większej uciesze mieszkańców Rabki, że rozbrajani Niemcy byli od razu karnie kierowani na front wschodni. Udane były również napady na stacje turystyczną „Turbacz” w Rabce oraz na willę „Heimat” na stokach Bani, a także zasadzki na hitlerowskie kompanie transportowe. W pierwszych dniach września 19444 r. , tuż po butnej wizycie w Rabce samego Hansa Franka, Oddział „Luboń” dokonał napadu na jedno z rabczańskich sanatoriów, zdobywając bardzo duże ilości broni i amunicji. Atak przeprowadzono bez żadnych strat własnych. Wszyscy niemieccy rekonwalescenci wraz z lekarzami zostali po tej akcji karnie wysłani na front wschodni. Pomimo wprowadzonego wówczas przez Niemców ostrego pogotowia – już po kilku dniach jeden z patroli „Lubonia” rozbroił i rozebrał na ul. Polnej w Rabce kilku hitlerowców. Niemców ogarnął szał, a Rabka kipiała z radości. W połowie września 1944 r. oddziały niemieckie w sile 800 ludzi ruszyły na Luboń. Osiągnąwszy szczyt góry hitlerowcy postanowili spalić schronisko PTTK. Prowadzący je Wierciak (oczywiście żołnierz AK) wytłumaczył dowódcy, że ze schroniska korzysta przede wszystkim niemiecka straż leśna. Wobec tego Niemcy oszczędzili obiekt, zabierając tylko całą żywność, spalili na polanie Surówki trzy stare szałasy ii strzelając po zaroślach zeszli na dół. Oddział „Luboń” do końca 1944 r. kontynuował walkę, rozbrajając i likwidując małe grupy Niemców na szosie w pobliży Lubonia Małego, na Glisnem, pod Okrągła i na Lubogoszczy. Partyzanci z „Lubonia” konfiskowali też żywność z niemieckich magazynów w Rabce.

W pobliżu szczytu Lubonia Wielkiego w 1985 r. rozbił się śmigłowiec Mi-2, w którym zginęło dwóch czeskich pilotów.

Południowo-wschodni stok Lubonia Wielkiego stanowi rezerwat przyrody „Luboń Wielki” o powierzchni 12 ha, utworzony w 1970 r. na wysokości 750-980 m.n.p.m. zabezpieczający osuwisko fliszowe. Rezerwat ten obejmuje: jęzor osuwiskowy z gołoborzem, obszar skał oderwanych, teren niszy osuwiskowej, zasłanej blokami oraz ścianę osuwiskową. Dolną część rezerwatu porastają lasy świerkowo-jodłowe, w górnej dominuje buczyna karpacka. Występuje tutaj również chroniony: wawrzynek wielczełyko i kruszczyk rdzawoczerwony.

 



Wyprawa II

Luboń Wielki (1022 m n.p.m.)

 



Panorama na Beskid Wyspowy
z Lubonia Wielkiego


 

Zobacz Film

 

 
 

Komentarze do wpisu (1)

26 maja 2022

Мисс Марвел смотреть онлайн 1,2,3,4,5,6 серия Сериал Мисс Марвел смотреть онлайн бесплатно Сериал Мисс Марвел смотреть онлайн

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl