Informator Turystyczny
Newsletter
Podaj swój adres e-mail, jeżeli chcesz otrzymywać informacje o nowościach i promocjach.

Prowadzimy w Polsce Dystrybucję Map:

Słowacja

Węgry

Rumunia

 

Polecamy Karpaty Ukraińskie

Piekielnik - Kościół p.w. św. Jakuba Apostoła 0
Nazwa Piekielnik pojawiła się po raz pierwszy w dokumentach o wiele wcześniej od daty założenia osady. Prawdopodobnie już od połowy XIII wieku przychodzili w te strony polscy pasterze z dorzecza Raby i Dunajca i możemy przypuszczać, że oni nazwali tutejsze okolice Piekielnikiem. Ziemiami Górno-orawskimi dysponowali wówczas Polacy.
Z roku 1254 pochodzi wydany przez Wojewodę krakowskiego dokument, który daje prawo Cystersom Szczyrzyckim zakładać na terenie Górnej Orawy osady. W dokumencie wymieniony jest m.in. Piekielnik /Andrzej Kawulok: rad Orava 1927 str 49/. Jednakże wtedy nie doszło jeszcze do zakładania osad na Górnej Orawie. W roku 1368 jest pierwszy dokument, który stwierdza ślad osadnictwa na terenie Jabłonki. Kazimierz Wielki ustanowił tu kontrolną stację celną służącą celom handlu solą między Polską, a Węgrami. Za datę założenia Piekielnika przyjmujemy rok 1588r. W tym roku po raz pierwszy wymieniona jest osada w orawskich rejestrach podatkowych /Węgierskie Królewskie Archiwum Państwowe w Budapeszcie. Regestrum Dicae com. Avvenis Ao fol. 456/ z adnotacją, że należy do osad należących do Zamku Orawskiego, które w poprzednich latach zaczęły budować domy w gęstych lasach i są zwolnione od wszelkich podatków i robocizn. W Regestrum Dicae com.Avvensis AO 1593 /fol.471/ wymieniono Piekielnik, Podszkle, Harkabuz, Orawkę z adnotacją, że są to posiadłości Jerzego Thurzona pana Zamku Orawskiego, że były zliczone domy do opodatkowania, gdyż budynki stawiano w miejscach dzikich i bardzo górzystych i nie dają Panu ziemi żadnych opłat. W rejestrze z 1598 znajduje się Piekielnik wymieniony z szeregu osad nowo założonych /Noviter in sylvis erectoe/. W spisie tym dla Piekielnika wykazano 20 domów.

W inwentarzu Państwa Orawskiego z 1619r. /Archiwum Zamku Orawskiego Farc 70 No 1/ wykazano 11 rodzin chłopskich oraz sołtysa mającego dwóch komorników. Poddani płacili wówczas rocznie dla Zamku po 15 fl , ponadto razem dostarczali:2 cielęta, 12 kogutów, 23 kury, 12 gęsi, 12 jarząbków, 110 jaj, 24 wiązki lnu. W 1624 r. sołtysem był Błażej Piekielnicki, który miał 4 zagrodników i własnego siedlaka. W rolach chłopskich było 27 gazdów i 4 zagrodników. Razem Piekielnik liczył wtedy 37 rodzin - czyli około 190 mieszkańców. Piekielnik, podobnie jak inne polskie wsie orawskie był założony na prawie wołoskim przez osadników polskich z inicjatywy panów Zamku Orawskiego.

Spory Graniczne
Piekielnik powstał na terenach, które były użytkowane przez osady podhalańskie, zanim jeszcze były brane w posiadanie Zamku Orawskiego, stąd powstały na liczne spory między dotychczasowymi i nowymi użytkownikami. Pisał o tym Ks. Kohuth w słowackich "Katolickich Nowinach w 1888 r. w artykule "Piekielnik na Orawie": Polacy z Węgrami nieraz się powadzili i pobili o swoje granice, które miały przebiegać na linii działu wodnego. W 1609r. napadł na pola piekielnickie ziemianin z Nowego targu Ogiński z uzbrojoną grupą poddanych i zabrał mieszkańcom 55 fur różnych płodów rolnych. Przedstawiciele sądu szlacheckiego w Velicnej na podstawie wizji lokalnej wpisali wtedy granice między Komitetem Orawskim, a Polską na odcinku górskim, W 1647r. rozpatrywano graniczne zatargi na odcinku puścizn. Spory o ziemię znalazły wówczas tymczasowe załatwienie w ugodzie zawartej 5 lipca 1647r. w Jabłonce między poddanymi Czarnego Dunajca, Podczerwonego i Chochołowa z jednej, a Piekielnika i Suchej Góry z drugiej strony. W ugodzie, obie strony zobowiązują się, że nie będą zajmować sobie wzajemnie bydła ma pogranicznych pastwiskach. Wyznaczono wspólne pastwiska i miejsca wolnego rąbania suchego drzewa. Uczestnicy przy pisaniu protokołu ugody przyrzekali, że będą "w zgodnie i miłości sąsiedzkiej najem wspólnie zażywacz aż do rozgraniczenia generalnego"

Postawa Poddanych Piekielnika wobec Luteranizmu
W XVII w. górna Orawa znalazła się w wirze walki religijnych. Panowie Zamku Orawskiego siłą narzucali swoim poddanym luteranizm. Jerzy Thurza do wszystkich parafii wprowadził pastorów luterańskich. Od 1610r. do połowy XVIIw. nei było katolickiej parafii na Orawie. W 1648r. przyszedł do Orawki katolicki ksiądz Jan Szczechowicz pochodzący z podalańskiego Ratułowa i utworzył tu katolicką parafię, do której należały wtedy wszystkie wsie polskiej Orawy, prócz Chyżnego.
Luteranie mieli trzy kościoły; w Jabłonce, Podwilku i Lipnicy Wielkiej. Po około dziesięcioletniej działalności na nowym terenie proboszcza ks. Szczechowicza i jego współpracowników, było w polskich wsiach ponad 6.000 katolików i około 350 luteranów. Piekielnik był przydzielony przez panów Zamku Orawskiego do luterańskiego zboru w Jabłonce, lecz Piekielniczanie nie ulegli naciskom luterańskich urzędników zamku. Dowiadujemy się o tym z protokołów zeznań świadków w procesie o prześladowanie katolicyzmu na Orawie.
Sołtys wsi Piekielnik Holbert Piekielnicki podał, że na wsi żyło w tym roku 485 katolików i jeden luteranin. W 1749r. postawiono w Piekielniku drewniany kościół , a w latach 1789-1790 wieś postawiła kościół murowany.

Msze święte:
Niedziela i Święta: 7:30, 9:30, 11:30, 16:00  

 

Kancelaria Parafialna:
Poniedziałek-Sobota 8:00-9:00
piątek 18:00-20:00

Adres:
Piekielnik 331, 34‑472 Piekielnik
tel. +48 18 263 90 40





 

Komentarze do wpisu (0)

do góry
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl