Informator Turystyczny
Newsletter
Podaj swój adres e-mail, jeżeli chcesz otrzymywać informacje o nowościach i promocjach.

Prowadzimy w Polsce Dystrybucję Map:

Słowacja

Węgry

Rumunia

 

Polecamy Karpaty Ukraińskie

Zubrzyca Górna - Skansen - Orawski Park Etnograficzny - Orawa 0

Orawski Park Etnograficzny

Zubrzyca Górna

 

ORAWA
Stan: lato 2019 r.

 ----------------------------------------------

Chaupa Dziupka - 1839r.


Brama wejsciowa oraz lamus z XVIII w.

Czarna Karczma z XVIII w.




Biała Karczma 1885 r.


Chaupa Biedniacka


Dzwonnica Loterańska oraz Czarna Karczma


Pasieka


Tartak



 

 

 

 

 

Kościół z Takarni

 

Plebania z Podwilka

Największą atrakcją Zubrzycy Górnej jest Muzeum Orawski Park Etnograficzny, włączone do małopolskiego Szlaku Architektury Drewnianej.

Skansen powstał dzięki darowiźnie ostatnich przedstawicieli szlacheckiego, sołtysiego rodu Moniaków z Zubrzycy Górnej — Joanny Wilczkowej i jej brata Sandora Lattyaka (Łaciaka), którzy w 1937 r. przekazali na rzecz skarbu państwa 4 ha ziemi wraz z zabytkowym dworem i budynkami gospodarczymi. Ich życzeniem było, aby na tym miejscu powstało muzeum prezentujące dzieje dworu i całej Orawy. Zostało ono spełnione dopiero po wojnie, po śmierci Joanny Wilczkowej (zm. 1951), która zamieszkiwała dwór na zasadzie dożywocia. Prace przy organizacji skansenu podjęto w 1953 r. staraniem dr Hanny Pieńkowskiej, ówczesnego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (na terenie skansenu znajduje się poświęcony jej głaz pamiątkowy). Rozpoczęto od renowacji zniszczonego dworu, a równocześnie przenoszono na teren skansenu pierwsze obiekty. Otwarcie placówki nastąpiło w 1955 r. Był to pierwszy skansen utworzony w powojennej Polsce. Do 1973 r. zarządzało nim PTTK, które w Czarnej Karczmie z Podwilka prowadziło schronisko turystyczne, później placówka uzyskała samodzielność. Pod koniec lat 80. na własność skansenu przeszła leżąca poza ogrodzeniem zagroda Misińców, co dało początek organizacji nowego sektora, rozbudowywanego do dzisiaj. Własnością skansenu jest również zagroda z chałupą z wyżką oraz dzwonnicą loretańską, stojąca in situ w Zubrzycy Górnej Zimnej Dziurze. Warto dodać, że w latach 1981-2009 filią Orawskiego Parku Etnograficznego był mały skansen w Sidzinie.

Zubrzycki skansen składa się z dwóch sektorów, starego (w ogrodzeniu) i nowego (poza ogrodzeniem), o łącznej powierzchni ponad 11 ha. Obejmuje obecnie ponad 40 obiektów architektury. Centralnym budynkiem starego sektora jest zachowany "in situ" sołtysi dwór Moniaków, którego starsza część pochodzi z XVII w., a młodsza z 1784 r. Towarzyszą mu zabudowania gospodarcze. Zespół dworski otacza piękny, wielogatunkowy park, w którym do najstarszych drzew należą lipy o średnicy pnia blisko 1,5 m. Inne cenniejsze obiekty w tym sektorze to: chałupy z wyżką — Alojzego Dziubka z Jabłonki (1839), Paś-Filipka z Jabłonki (1843) i Franciszka Kota z Zubrzycy Górnej (1869), dwie karczmy z Podwilka (tzw. Czarna z XVIII m i Biała z XIX w.), lamus z Podwilka (XVIII w.), dzwonnica loretańska oraz chłopskie warsztaty przemysłowe folusz, kuźnia, tartak i olejarnia.

Ośrodkiem nowego sektora jest kościół pw. Matki Bożej Śnieżnej (I poł. XVIII w.) z wolnostojącą dzwonnicą i trzema kaplicami, przeniesiony w 2008 r. z Tokarni koło Myślenic (dzwonnica jest rekonstrukcją). Chociaż obiekty te nie pochodzą z Orawy, reprezentują typ małopolskiej architektury sakralnej, której wpływy były tu bardzo silne. Towarzyszy im okazała plebania z Podwilka, zmontowana jesienią 2011 r., oraz zespół budynków gospodarczych. W pobliżu, za mostkiem, znajduje się zagroda Misińców, zachowana "in situ". W chałupie Misińców prawdopodobnie mieszkał w 1938 r. młody Karol Wojtyła, wówczas junak hufca pracy uczestniczący w budowie drogi przez przeł. Krowiarki. W dalszej części sektora rozmieszczono budynki prezentujące wieś typu rozproszonej łańcuchówki, m.in. trzy chałupy z wyżką, dwie zagrody jednobudynkowe, jedna w kształcie litery L oraz budynek szkoły z Lipnicy Wielkiej (II poł. XIX w.). Na uwagę zasługują dwa zrekonstruowane szałasy pasterskie.

Skansen jest organizatorem imprez plenerowych, podczas których prezentowane są prace gospodarskie, rękodzieło, obrzędy i folklor. Najważniejszą z nich jest Święto Borówki (ostatnia niedziela lipca). W muzeum odbywają się regionalne zajęcia edukacyjne, m.in. pieczenie chleba, obróbka lnu, wykonywanie ozdób z bibuły, malowanie obrazów na szkle, nauka ludowych przyśpiewek.

Beskid żywiecki, Wydawnictwo Rewasz 2018, strona 488-489

Kliknij


 


 

Komentarze do wpisu (0)

do góry
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl